Andrzej Czuma

Czuma Andrzej, ur. 7 XII 1938 w Lublinie. Ukończył Liceum Biskupie tamże (1955), student Wydz. Historii na KUL (1955-1958), absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, Wydz. Prawa i Administracji (1963).
W 1965 współzałożyciel (z bratem - Benedyktem Czumą, Marianem Gołębiewskim, Emilem Morgiewiczem, Stefanem Niesiołowskim) tajnej organizacji niepodległościowej Ruch, członek nieformalnego kierownictwa, uczestnik zjazdów. W 1968 współautor (z bratem - Łukaszem Czumą, przy współpr. B.Czumy E.Morgiewicza i S.Niesiołowskiego) deklaracji programowej Mijają lata... Uczestnik przygotowań do akcji podpalenia Muzeum Lenina w Poroninie, 20 VI 1970 aresztowany, przetrzymywany w AŚ Warszawa-Mokotów, 23 X 1971 skazany wyrokiem Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy na 7 lat więzienia, osadzony w ZK Warszawa-Białołęka, nast. ZK w Barczewie, 24 IX 1974 zwolniony na mocy amnestii. 1977-1978 współzałożyciel, działacz tajnej organizacji Nurt Niepodległościowy. 25 III 1977 współzałożyciel, rzecznik ROPCiO; 1977-1978 redaktor niezależnego pisma "Opinia". Po konflikcie z Leszkiem Moczulskim i rozłamie w ROPCiO od XII 1978 członek Rady Sygnatariuszy. 3-10 X 1979 uczestnik głodówki w kościele Świętego Krzyża w Warszawie podjętej na znak solidarności z aresztowanymi działaczami Karty 77. 11 XI 1979 współorganizator (m.in. z Józefem Janowskim, Bronisławem Komorowskim, Wojciechem Ziembińskim) manifestacji patriotycznej w Warszawie z katedry św. Jana Chrzciciela do Grobu Nieznanego Żołnierza; po manifestacji zatrzymany na 48 godz., 10 XII skazany na 3 mies. aresztu. 17 XII 1979 współorganizator (m.in. z Bronisławem Komorowskim, Antonim Macierewiczem i Wojciechem Ziembińskim) manifestacji na Starym Mieście w Warszawie w rocznicę Grudnia'70. II-V 1980 w areszcie ZK w Grójcu. Kilkadziesiąt razy zatrzymywany na 48 godz.
Od III 1981 doradca MKZ "S" Regionu Śląsko-Dąbrowskiego, redaktor i wydawca "Wiadomości Katowickich". 12 XII 1981 internowany w Ośr. Odosobnienia w Warszawie-Białołęce, nast. w Jaworzu i Darłówku, zwolniony 23 XIII 1982.
1986-2005 na emigracji w Chicago (USA); przez 3 lata pracownik fizyczny, od 1988 prowadził własny program radiowy emitowany w aglomeracji chicagowskiego. Organizator zbiórek pieniędzy dla podziemnej "S" i podziemnego NZS.
2006-2011 poseł RP z listy PO; 23 I - 13 X 2009 minister sprawiedliwości i prokurator generalny w rządzie Donalda Tuska.
Z braćmi Hubertem, Łukaszem i Benedyktem Czumami autor książki Wspomnienia z PRL-u (1966).
Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1989, przez prezydenta RP na Uchodźstwie Kazimierza Sabbata), Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2006).
10 X 1962 - 23 XI 1963 rozpracowywany przez Wydz. III KS MO w ramach SOO X-10, 26 I 1965 - 2 X 1969 przez Wydz. III KMO m. st. Warszawy/Wydz. III KW MO/Wydz. I Dep. IV MSW w ramach SOR krypt. Rewident, 18 XI 1976 - 23 X 1984 przez Wydz. IIIA/Wydz.IIIA-1/Wydz. III A-2 KS MO w Warszawie w ramach SOR krypt. Omega.

(Oficyna Wydawnicza Volumen, Encyklopedia Solidarności, OPOZYCJA w PRL 1976-1989 tom 2)


Hubert Czuma

Czuma Hubert ks. (ur. 1930), pol. działacz wolnościowy, jezuita, syn Ignacego; od 1948 w Towarzystwie Jezusowym, święcenia kapłańskie przyjął 1955; był duszpasterzem akademickim w Łodzi, Lublinie, Gdańsku, Bydgoszczy i Szczecinie, usunięty na żądanie władz PRL z dwóch pierwszych i ostatniego miejsca; 1978 przeniesiony na żądanie władz PRL do Radomia; 1970-71 więziony pod zarzutem przynależności do Ruchu; 1971-81 był współorganizatorem pielgrzymek sierpniowych z Warszawy do Częstochowy i od 1957 obozów młodzieżowych.

(Gutenberg Print, Encyklopedia Powszechna)


Benedykt Czuma

Czuma Benedykt, ur. 27 I 1941 w Niepołomicach. Absolwent Politechniki Warszawskiej, Wydz. Mechaniki Precyzyjnej (1966).
1966-1970 st. konstruktor w Łódzkiej Fabryce Zegarów, 1975-1990 konstruktor i technolog w Zakładzie Doświadczalnym Techniki Medycznej w Łodzi.
W 1965 współzałożyciel (z bratem - Andrzejem Czumą, Stefanem Niesiołowskim, Marianem Gołębiewskim i Emilem Morgiewiczem) tajnej organizacji niepodległościowej Ruch, członek nieformalnego kierownictwa, uczestnik zjazdów, współautor deklaracji programowej Mijają lata... W III 1970 podczas pobytu w Rzymie prowadził rozmowy o współpracy między Ruchem a emigracyjnymi władzami Stronnictwa Pracy (Karol Popiel, Stanisław Gebhardt). Uczestnik przygotowań do podpalenia Muzeum Lenina w Poroninie; 20 VI 1970 aresztowany; przetrzymywany w AŚ Warszawa-Mokotów 23 X 1971 skazany wyrokiem Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy na 6 lat więzienia, osadzony w ZK w Strzelcach Opolskich, 25 IX 1974 zwolniony na mocy amnestii. 1977-1978 działacz Nurtu Niepodległościowego, od 25 III 1877 w ROPCiO, od I 1979 członek Rady Sygnatariuszy ROPCiO. IV 1977-1980 w swoim mieszkaniu w Łodzi prowadził Punkt Konsultacyjno-Informacyjny ROPCiO, od jesieni 1977 do 1980 spotkania Klubu Swobodnej Dyskusji. Wydawca; drukarz i kolporter wydawnictw niezależnych; wielokrotnie zatrzymywany na 48 godz., poddawany rewizjom.
Od IX 1980 w "S", wiceprzew. Komitetu Założycielskiego, nast. KZ "S" w ZDTM, od IX 1980 doradca MKZ/MKZ "S" Ziemi Łódzkiej; od V 1981 delegat na I WZD Regionu Ziemia Łódzka, członek ZR, IX/X delegat na I KZD. X 1980 - XII 1981 współzałożyciel (ze Stefanem Niesiołowskim i Andrzejem Woźnickim) i red. nacz. tygodnika "Solidarność Ziemi Łódzkiej".
13 XII 1981 internowany w Ośr. Odosobnienia w Łęczycy, nast. w Łowiczu, zwolniony 7 VIII 1982. 1986-1989 współpracownik jawnego Prezydium ZR "S" Ziemia Łódzka.
W 1989 uczestnik reaktywowania "S" w regionie. 1989-2000 współzałożyciel, członek naczelnych i regionalnych władz ZChN, 2000-2001 współzałożyciel Przymierza Prawicy, 2003-2005 partii Suwerenność-Praca-Sprawiedliwość. 1990-1994 dyr. Wydz. Ogólnego Urzędu wojewódzkiego w Łodzi, 1995-1997 własna działalność gospodarcza, 1997-1998 kierownik bazy w Przedsiębiorstwie Robót Wiertniczych, 1998-2000 zarządca komisaryczny w Łódzkim Przedsiębiorstwie Handlu Artykułami Techn. Elmet, 2000-2006 dyr. łódzkiego oddziału w firmie Nowa France.
Autor książek: Łódzka "Solidarność" 1980-1981. Zapis zdarzeń (2010) z braćmi Hubertem , Łukaszem i Andrzejem Czumami Wspomnienia z PRL-u (1996).
Wyróżniony odznaką Zasłużony Działacz Kultury (2001), odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1989, przez prezydenta RP na Uchodźstwie Kazimierza Sabbata), Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2006).
8 III 1960 - 7 XI 1963 rozpracowywany przez Wydz. III KS MO w ramach sprawy ewidencyjno-operacyjnej X-10, 1970-1973 przez Wydz. III KM/KW MO w Łodzi w ramach SOR krypt. Omega, 1975 SOR krypt. Sextet, 1974-1988 przez Wydz. III KM/KW MO/WUSW w Łodzi w ramach SOS/SOR/KE krypt. Propagator.

(Oficyna Wydawnicza Volumen, Encyklopedia Solidarności, OPOZYCJA w PRL 1976-1989 tom 2)


Ignacy Czuma

Ignacy Czuma urodził się 22 X 1891 r. w Niepołomicach. Studiował prawo na UJ, w 1922 r. uzyskał doktorat, a dwa lata później habilitował się. Po studiach rozpoczął pracę na KUL, gdzie w 1925r. został profesorem skarbowości i prawa skarbowego na Wydziale Prawa i Nauk Społeczno-Ekonomicznych. W l.1926-1928 był dziekanem, a w l.1938-1939 prorektorem. W wyborach parlamentarnych 1930 r. został wysunięty przez Polskie Stronnictwo Katolicko-Ludowe, z listy BBWR uzyskał mandat w okręgu nr 44. W Sejmie był członkiem powołanego w kwietniu 1933 r. zespołu redakcyjnego, który sformułował 10 pierwszych artykułów konstytucji z 1935 r. On też był autorem sformułowania o odpowiedzialności prezydenta przed Bogiem i historią. Uczestniczył w pracach wielu organizacji katolickich, był też prezesem Polskiego Związku Zachodniego na woj. lubelskie i wołyńskie. W listopadzie 1939 r. został aresztowany przez Niemców i osadzony na Zamku Lubelskim. Po uwolnieniu w 1940 r. wrócił do Niepołomic, gdzie zaangażował się w organizację tajnego nauczania. Po wojnie był więziony za związki z WiN (1950-1953). Powrócił następnie do pracy naukowej i dydaktycznej na KUL. W 1949 r. papież Pius XII nadał mu godność szambelana. Napisał wiele prac naukowych z zakresu skarbowości, metodologii filozofii i problematyki ustrojowej. Zmarł w Lublinie 18 kwietnia 1963 r.

(Polska Oficyna Wydawnicza "BGW", Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej)


Łukasz Czuma

Czuma Łukasz (ur. 1935) pol. działacz wolnościowy, profesor teorii ekonomii KUL, syn Ignacego; magisterium uzyskał 1958 na KUL, gdzie nast. (1962) doktoryzował się; jego rozprawa habilitacyjna przedstawiona 1972 została zatwierdzona 1981 przez władze PRL; 1970-71 był więziony pod zarzutem przynależności do nielegalnej organizacji Ruch (zob); 1985 został docentem, a 1992 profesorem nadzwyczajnym KUL; jest autorem licznych prac z zakresu ekonomii i historii, m.in.: Francois Perroux teoria wzrostu zharmonizowanego a wzrost gospodarczy południowych Włoch (1973), Niemarksistowska teoria ekonomii (1989), Zmiany gospodarcze w Polsce XX wieku (1990), Wprowadzenie do ekonomii (1992), Katolicka nauka społeczna (1993), Doktryny ekonomiczne (1997 wraz z A.Jaroszem); 1996 ukazały się jego, napisane wspólnie z ks. H.Czumą, A.Czumą, B.Czumą, Wspomnienia z PRL-u.

(Gutenberg Print, Encyklopedia Powszechna


Walerian Czuma

Walerian Czuma urodził się 24 XII 1890 r. w Niepołomicach. Po ukończeniu szkoły powszechnej w Kętach, a następnie gimnazjum w Niepołomicach [powinno być: w Wadowicach] (gdzie w 1911 uzyskał maturę), studiował na Wydziale Rolnym wiedeńskiej Hochschule fur Bodenkultur (Akademii Rolniczej). Podczas nauki aktywnie działał w Związku Strzeleckim.
Po wybuchu pierwszej wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich. W randze chorążego (od 1915 podporucznika i porucznika, a rok później kapitana) dowodził plutonem, kompanią i batalionem 3. pułku piechoty 2. brygady. Uczestniczył w walkach 2. brygady na froncie rosyjskim. 22 lutego 1916 podczas walk o "Polską Górę" pod Kostiuchnówką został ciężko ranny. Po przejściu brygady na drugą (rosyjską) stronę frontu pod Rarańczą (w lutym 1918) z polecenia Józefa Hallera organizował polskie formacje wojskowe w Rosji. Od sierpnia 1918 w randze podpułkownika (po uprzednim awansie na majora) dowodził 5. Dywizją Strzelców na Syberii. Już w grudniu 1918 dywizja liczyła ok. 8 tys. żołnierzy. W 1919 dowodzona przez Czumę jednostka brała udział w walkach z Armią Czerwoną, wspierając działania korpusu czesko-słowackiego oraz sił admirała Aleksandra Kołczaka. Po ciężkich walkach pod koniec 1919 ostatecznie 10 stycznia 1920 w rejonie Krasnojarska skapitulowała przed bolszewikami, zaś jej dowódca trafił do niewoli. Do Polski powrócił dopiero w 1922 w drodze wymiany jeńców po zakończonej w poprzednim roku wojnie polsko-radzieckiej. Tuż po przyjeździe do kraju, w (zweryfikowanym od 1919) stopniu pułkownika, ukończył kurs wyższych dowódców w Rembertowie.
W II Rzeczypospolitej piastował stanowiska dowódcze, m.in. w 19. i 5. Dywizji Piechoty oraz Obszarze Warownym Wilno. 7 lutego 1939 został mianowany komendantem głównym Straży Granicznej. 3 września, w obliczu bezpośredniego zagrożenia stolicy przez wojska niemieckie, generałowi powierzono zadanie zorganizowania obrony miasta przed atakiem. Stanąwszy na czele Dowództwa Obrony Warszawy (DOW), z niezwykłą energią podjął się realizacji rozkazu. Jeszcze 3 września, w celu uzyskania szczegółowych informacji o aktualnej sytuacji na froncie, generał wysłał do sztabów Armii "Łódź", "Poznań" i "Modlin" oficerów łącznikowych. Skierował również grupę oficerów do śledzenia ruchów nieprzyjacielskich dywizji pancernych. Dzięki tym posunięciom otrzymał meldunki z przynajmniej kilkudziesięciu miejscowości, uzyskując niemal kompletny obraz toczonych walk. Do 5 września Czuma zorganizował sztab i służbę kwatermistrzowską. Podjął też bliską współpracę z prezydentem stolicy Stefanem Starzyńskim (majorem WP), który został komisarzem cywilnym przy DOW (jednym z członków sztabu był natomiast brat prezydenta, podpułkownik dyplomowany Mieczysław Starzyński). Spory zamęt w przygotowaniach obronnych wywołała decyzja o ewakuacji ze stolicy Naczelnego Wodza, władz państwowych i instytucji publicznych, jednak trudną sytuację w postaci chaosu i oznak paniki opanowano.
W przeddzień rozpoczęcia bezpośrednich walk w obronie stolicy, dzięki ogromnej energii generała zdołano potroić stan liczebny załogi (zwiększany w czasie kolejnych dni o docierające do Warszawy różne jednostki WP). Do pierwszych starć doszło 8 września, gdy czołgi niemieckiej 4. Dywizji Pancernej generała Georga Hansa Reinhardta usiłowały z marszu wtargnąć do miasta od strony Ochoty. Tego samego dnia 1. Dywizja Pancerna nieprzyjaciela dotarła już do Góry Kalwarii. 9 i 10 września, po zaciętych walkach na Okęciu, ulicy Grójeckiej oraz alei Żwirki i Wigury, obrońcom udało się odeprzeć szturm 4. Dywizji Pancernej, niszcząc kilkadziesiąt czołgów wroga. Niemożność zdobycia Warszawy z marszu spowodowała rozpoczęcie przez Niemców oblężenia miasta, które stało się celem intensywnych bombardowań lotniczych i potężnego ostrzału artyleryjskiego. Dopiero po zakończeniu bitwy nad Bzurą i klęsce walczących w niej polskich armii nieprzyjaciel rzucił do walki o Warszawę wielkie siły, podejmując szereg szturmów, krwawo odpartych przez obrońców.
W czasie trwającej do 27 września obrony stolicy generał Czuma wielokrotnie wykazał się umiejętnościami dowódczymi, ogromnym męstwem oraz talentami organizacyjnymi. Liczne relacje potwierdzają bezpośredni udział generała w walkach na pierwszej linii, a nawet kierowanie ogniem artyleryjskim, w dodatku pod silnym ostrzałem wroga. Ostatnia akcja bojowa (odparcie nieprzyjacielskiego szturmu w rejonie ulicy Belwederskiej), w której dowódca uczestniczył osobiście, miała miejsce nad ranem 27 września, a więc w ostatnim dniu walk. Od 8 września DOW wraz z generałem Czumą zostało podporządkowane rozkazom generała Juliusza Rómmla (dotychczasowego dowódcy Armii "Łódź"), który nieoczekiwanie znalazł się w stolicy i tego dnia został mianowany dowódcą nowo utworzonej Armii "Warszawa". Współpraca między generałami nie układała się najlepiej. Przykładowo wiele rozkazów DOW było dublowanych przez szefa Armii, co wywołało zamęt w systemie dowodzenia. Do najpoważniejszego rozdźwięku między dowódcami doszło na tle koncepcji udzielenia wsparcia przebijającym się do Warszawy (po klęsce nad Bzurą) jednostkom z rozbitych Armii "Poznań" i "Pomorze". Generał Czuma, po uzyskaniu od oficera łącznikowego szczegółowych wiadomości o odwrocie znad Buzy i zaciętych walkach w Puszczy Kampinowskiej, podjął przygotowania do odsieczy na przedpolu stolicy. Opowiadał się za utworzeniem przyczółka sięgającego od Młocin przez Palmiry do Modlina, a następnie za uderzeniem w kierunku miejscowości Błonie i Pruszków. Zaplanowana na 17 września akcja została jednak odwołana przez Rómmla. Decyzja ta poniosła za sobą dodatkowe straty wśród walczących na przedpolu Warszawy wykrwawionych oddziałów WP.
Po kapitulacji stolicy (28 września) Czuma wraz z innymi generałami trafił do niewoli. Został umieszczony w oflagu VIIA Murnau w Bawarii, skąd przeniesiono go do obozu VIIIE Johannisbrun. Koniec wojny zastał generała w oflagu VIB Dossel. Po uwolnieniu przez wojska amerykańskie (w kwietniu 1945) nie zdecydował się na powrót do kraju i w 1946 osiadł na stałe w Wielkiej Brytanii. Utrzymywał się z fizycznej pracy w rolnictwie. W 1961 na skutek wylewu krwi do mózgu trafił do polskiego szpitala w Penley, w którym zmarł 7 kwietnia 1962. Spoczął na cmentarzu w Wrexham.
W czasie chlubnej służby został odznaczony m.in. Orderem Virtuti Militari klasy III, IV i V, Krzyżem Niepodległości z Mieczami, czterokrotnie Krzyżem Walecznych, Orderem Polonia Restituta klasy IV oraz Złotym Krzyżem Zasługi. W powstałych w czasach PRL opracowaniach poświęconych obronie Warszawy w 1939 nierzadko lekceważono dokonania generała Czumy, eksponując przy tym osobę dowódcy Armii "Warszawa". Jednym z powodów takiego stanu było to, że generał Rómmel po zakończeniu drugiej wojny wrócił do kraju (służył w LWP, a po przejściu w stan spoczynku działał w organizacjach kombatanckich), natomiast Czuma pozostał na emigracji. Poza tym biografia generała "obciążona" był niewygodnym dla władzy ludowej faktami, jak służba u boku admirała Kołczaka i walka z Rosją Radziecką.

(Marcin Spórna, Słownik najsłynniejszych wodzów i dowódców polskich, Wydawnictwo Zielona Sowa)

[wiecej] [grób Waleriana Czumy]


Władysław Czuma

Władysław Czuma urodził się 1 maja 1893 roku w Niepołomicach pod Krakowem. W 1913 roku zdał maturę w Gimnazjum Klasycznym w Wadowicach. Mianowany komendantem Związku Strzeleckiego w Wadowicach 1 sierpnia 1913 roku. Po zdaniu egzaminu podoficerskiego od 1 października 1913 roku słuchacz Szkoły Oficerów Rezerwy Armii Austriackiej w Krakowie przy 56 pp. Po wybuchu I wojny światowej uczestniczy w walkach frontowych jako dowódca plutonu i kompanii. Dwukrotnie ranny. Od 1 stycznia 1916 roku do 1 lipca 1918 roku w niewoli rosyjskiej. Od 1 sierpnia 1918 roku w Dywizji Syberyjskiej. Ukończył kurs akademii sztabu generalnego gen.Kołczaka w Tomsku i uzyskał stopień kapitana. Po kapitulacji Dywizji Syberyjskiej więziony przez bolszewików w obozie w Krasnojarsku. 26 marca ucieka z niewoli i po dwumiesięcznym samotnym przedzieraniu się przez zrewoltowaną Rosję przekracza 28 maja front bolszewicki na odcinku 9 dywizji gen.Sikorskiego. 9 lipca przydzielony do 3 pułku piechoty Legionów jako dowóca 5 kompanii i przewodniczący komisji zaciągowej ochotników. Następnie dowodzi kursem przeszkolenia oficerów w Kielcach.
Prawdopodobnie w tym okresie przechodzi do służby w referacie II Wydziału Wywiadowczego Sztabu Generalnego. Od 9 lutego 1921 dowódca kompanii szkolnej, od 5 maja 1921 zastępca d-cy BZ 24 pułku piechoty. 7 lutego przeniesiony do 73 pułku piechoty w Katowicach. Nominowany na majora ze starszeństwem 1 lipca 1925 r, przeniesiony w marcu 1931 r. Do 66 kaszubskiego pułku piechoty w Chełmnie. W latach 1933-1936 w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie, następnie w 11 pułku piechoty w Tarnowskich Górach, a od 10 września 1937 oficer sztabowy Górnośląskiej Brygady ON. Przed wybuchem wojny polsko-niemieckiej mianowany podpułkownikiem. Od 4 czerwca 1940 roku dowodzil II baonem 10 pułku 4 Dywizji piechoty zorganizowanej rozkazem Naczelnego Wodza we Francji i ewakuowanej 18 czerwca 1940 r. do Wielkiej Brytanii. Następnie Komendant Kwatery Głównej 3 Brygady Kadrowej Strzelców. Po wojnie pracuje w Kooperatywie Rolnej na farmie Cobalder koło Peterborough. Zmarł 2 października 1968 roku. Pochowany w Wrexham. 2 lipca 2004 prochy przeniesione na Cmentarz Powązkowski w Warszawie.
Odznaczony m.in. Signum Laudis, Krzyżem Walecznych dwukrotnie, Złotym Krzyżem Zasługi i Krzyżem Niepodległości.

(informacja własna)


Józef Czuma

Józef Czuma ps. „Skryty”, „Krótki” (ur. 6 lutego 1915 w Niepołomicach, zm. prawdopodobnie 19 lipca 1944 w Warszawie) – polski wojskowy, cichociemny, oficer Kedywu, zamordowany przez hitlerowców.
Józef Czuma był synem Józefa i Marii z Tarczyńskich. Ukończył gimnazjum w Bochni, egzamin dojrzałości składając w 1934 roku oraz szkołę podchorążych. 1 października 1938 roku otrzymał promocję oficerską. W kampanii wrześniowej brał udział w obronie Lwowa. Przez krótki czas przebywał w niewoli niemieckiej, uciekł i 4 grudnia przedostał się na Węgry a następnie do Francji i Wielkiej Brytanii.
Po ukończeniu kursu w zakresie dywersji, 29 listopada 1942 roku został zaprzysiężony jako cichociemny, 1 stycznia 1943 roku awansowany do stopnia porucznika. Zrzucony do kraju w nocy z 17 na 18 lutego 1943 roku, odniósł kontuzję podczas lądowania. Po aklimatyzacji i dojściu do zdrowia został przydzielony do Kedywu Okręgu AK Warszawa, dowodził własnym oddziałem. Na jego czele wykonał szereg akcji dywersyjnych i sabotażowych w okolicach Warszawy, Otwocka i Celestynowa.
Poszukiwany przez gestapo, został aresztowany 12 lipca 1944 roku w centrum Warszawy. Osadzony w alei Szucha, został zamordowany, najprawdopodobniej zakatowany podczas przesłuchania 19 lipca. Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari.
Imię Józefa Czumy „Skrytego” nosi gimnazjum w Celestynowie.

Wikipedia

.